1. GirişRönesans felsefesi nedir? Geçit dönemi Toplumsal ve Tarihsel Kaynakları Keşiflerin etkisi Latincenin önemi Rönesans felsefesinin açtığı çığırlar Hümanizm Antikiteye dönüş, yeniden doğuş Platonculuk ve Aristotelesçilik etkisi Stoacılık etkisi Doğa felsefesi ve bilim hareketi2. Rönesans Platonculuğu: Plethon, Ficinus, Mirandolaİstanbullu Georgias Gemistas Plethon Trabzonlu George Floransa Akademisi Trabzonlu Bessarion Marcilius Ficinus Ruhun evrenin merkezinde olduğu fikri Aşkın her şeyi birbirine bağlayan aktif bir güç olması İçsel deneyime veya manevi bir temaşa hayatına dayanan analizi Hakikate tırmanış, ruhun Tanrıya doğru yükselişi Platonik aklın görevinin Hıristiyan inancını doğrulayıp desteklemesi Giovanni Pica della Mirandola Yaratmış olduğu dünyaya tamamen aşkın ve "Bir olan" olarak Tanrı Evrendeki üç ayrı dünya anlayışı Determinizm anlayışı3. Rönesans Aristotelesçiliği: Valla, Vives, Nizolius, Ramus, İbn Rüşdçüler, PomponazziAristoteles mantığına saldıranlar ve gerçek AristocularLorenzo della VallaKonuşmada ve dilde bir reform ihtiyacıSomut gerçekliği konu alan gerçek bir kavrayışın dilsel ifadesi olarak retorikLuis VivesBilimde ilerlemek fenomenlerin doğrudan gözlemine bağlıdır.Marius NizoliusYargıda bulunmada bağımsızlık ve özgür araştırma ruhuRetoriğin diğer bilimlerle olan ilişkisiGenel anlambilimi olarak retorikBütünden parçaya giden zihin anlayışıAbstractio'nun yerine comprehensioPetrus RamusDoğal mantığın biri keşifle diğeri yargıyla ilgili olan iki ayrı bölümüMantıksal düşünme sürecinin evreleriÜç aşamalı yargıCicero etkisiGerçek Aristotelesçilerİbn Rüşdçüler ve Aleksandristler"Ruhun ölümsüzlüğü" tartışmasıNicoletta VerniasPietro PomponazziAristoteles'i Aristotelesçi olmayan ek veya katkılardan arındırmak4. Rönesans Kuşkuculuğu: MontaigneKuşkucu hümanizmin temsilcisi olarak MontaigneYaşamı ve etkileri"Ne biliyorum?" sorusuPyrrhon ve Sextus Empricus etkileriAraştırmacı ruhu korumakBir yaşam tarzı olarak kuşkuculukPek çok sorunun açık, net bir çözümünün olmamasıKuşkuculuktaki özgürleştirici güçFanatizmin ve dogmatizmin sebepleri ve sonuçlarıHer insan kendisinde bütün bir insanlık koşulunu taşır.Olumlayıcı bir tutumun kaynağı olarak kuşkuculukKarar verme mekanizmasıBilginin imkânsızlığı, duyu algısının göreliliği, aklın göreliliğiMutlak hakikate erişebilmesinin olanaksızlığı,Ahlaki eğitimin, doğaya uygun olması gerekliliğiDinin teorik temellerinin rasyonel olarak temellendirilemeyeceğiSosyal, politik ve dini form ya da yapılara bağlanmanın nedeniHiçbir görüşün diğerinden daha doğru olamayacağıGerçek bilgeliğin, hayatı olduğu gibi kabul etmekte yatması5. Rönesans Doğa Felsefesi 1: Cusanus, Telesio, CampanellaDemokritos ve Epiküros atomculuğunun önemiBir sistem olarak doğa düşüncesinin öne çıkmasıStoa etkisindeki panteist düşüncelerDoğayı doğaüstü olana bağlayan bağların zayıflamasıNikolaus CusanusBir sistem olarak evren tasarımıDünyanın sonsuzluğu düşüncesiCoincidentia oppositorum olarak Tanrı"Öğrenilmiş" veya "âlimce" cehalet (docta ignorantio)İnsan nasıl bilir?Bilgi veya bilinç dediğimiz şey neden bir tahminden öteye geçemez?Diskürsif akılyürütme yerine bir tür zihinsel sezgiDilde açımlanıp ifade edilemeyen sezgiOmnia complians ve omnia explicans olarak TanrıHer yaratığın yaratılmış bir Tanrı olmasıTümellerden önce sadece bireylerin var olmasıÇoklukta birlik, mutlak ve basit ilahi birliğin açımlanması olarak evrenMikrokozmos olarak insanGökyüzü ile yeryüzü arasındaki sert karşıtlığın yıkılmasıDoğaya egemen olma fikri ve büyü ilişkisiBernardino TelesioDoğal olayların temel nedenleri olarak sıcak ve soğuk öğelerAmpirik metodolojisiTommaso CampanellaGüneş Ülkesi (Civitas Solis) adlı ütopyasıTanrının bilgisine erişmenin iki farklı yoluVarlığın temel özellikleriBütün sonlu varlıkların bir sistem meydana getirmesiDoğayı kendimizle analoji kurarak yorumlamak6. Rönesans Doğa Felsefesi 2: Bruno, Gassendi, Agrippa, ParacelsusGiordano Brunoİlahi birlikten çıkan bir varlıklar çokluğunun bütünü olarak doğaİnsani düşüncelerin mahiyetiİlahi içkinlik ve panteizmDünya ruhu düşüncesiDünyanın sonsuz sayıda minimum ya da monaddan meydana gelmesiMonadların düzeyleriNatura Naturans olarak TanrıEvrenin merkezinin olmamasıKopernik'in hipotezini kendi metafiziksel kozmolojisine bağlamasıPierre GassendiMekanist doğa yorumunu yerleşik bir görüş haline getirmesiMatematikçiliği ve ampirisizmiKuşkuculukla dogmatizm arasında orta yol (via media)Yapıcı kuşkuculukNasıl biliriz?Soluk kopya görüşüEpikürosçu atomcu görüşleriAtomlar nereden gelmektedir, atomları hareket ettiren şey nedir?Ruhun doğasının atomik olarak açıklanmasıİnsani ruh, hayvani ruh, akli ruhAgrippa von NettesheimMikrokozmos ve makrokozmos temasıÜç dünya anlayışıİnsanın dünyalar arasındaki ontolojik bağ olmasıSempati ve antipati ilişkileri, çekim ve itme güçleriAuroleus Phillipus Theophrastus Bombastus ven Hokenheim (Paracelsus)Bir doğa bilgisi olarak felsefeTıp biliminin temel bilim olmasıDeneyimin verilerinin sistematize edilmesi gerekliliğiAnimistik anlayışıBireysel varlığın arkheusuMaddenin oluşumu, cevher ve elementlerSadece karşıtlıklar yoluyla bilinen doğa7. Rönesans Bilim Hareketi 1: Deneycilik, Da Vinci, Vesalius, Harvey, GalileiRönesans bilimini oluşturan temel faktörlerMekanik ve dinamik bilimin kaynaklarıBilim neden Rönesans döneminde güvence altına alındı?Rönesans biliminin doğuşunda entelektüel ya da teorik faktörlerGalileo ile ilahiyatçılar arasındaki derin kavgaGüneş merkezli sistem hipoteziMatematiğin önemiBilimin yapılma şeklinin değişimiAmpirik araştırma ve gözlemin önemiLeonardo da Vinci ve icatlarının önemiWilliam Harvey ve kan dolaşımının keşfiAndreas Vesalius ve İnsan Bedeni Adlı Fabrika ÜzerineExercitatio Anatomica de Motu Cardis et SanguinisOrganizmanın bir makine olduğu düşüncesinin doğuşuKontrollü Deney"Mucitler" diye anılacak olan bir projeciler kuşağının gelmesiSimon Stevin ve düşen cisimler deneyiWilliam Gilbert ve De Magnete adlı eseriDeneysel yöntemin en seçkin temsilcisi Galileo GalileiBilgiye ulaşmada yeni yöntem (Galileo Yöntemi)Doğa adını verdiğimiz kitabın matematik diliyle yazılmış olması düşüncesiGalilei'nin çalışmalarıİmpetus teorisiTortaglia ve Benedettiİki Yeni Bilim Üzerine Söylevler- İki Büyük Dünya Sistemi Üzerine DiyalogMatematikle uyumlu hale getirilebilen niceliksel deneylerBir açıklama olarak deney"Zamanın belirli bir anındaki hız " kavramının önemi8. Rönesans Bilim Hareketi 2: Hipotez- Matematik- Mekanizm, Kopernik-KeplerKontrollü deney, hipotez birliğiNikholas Kopernik ve hipoteziHeliosentrik alem anlayışıDe revolutionibus orbium coelestium (Göksel Kürelerin Dönüşü Üstüne)Kopernik sisteminin etkileriTycho BraheGüneşin dünyanın, gezegenlerin ise güneşin çevresinde döndüğü sistemAristotelesçi göksel sistemin yıkılışıJohannes KeplerEliptik yörünge hipoteziPythagorasçı ve Platonik evren görüşünün yıkılışıTeleskopun önemiBatlamyusçu yer merkezli sistemin yıkılışıYeni matematik anlayışının gelişimiVieto cebirinin önemiCordon'un ve Niccoló Tartaglia'nın çalışmalarıSimon Stevin'in ondalık sayılarıJohn Napier'in algoritmasıHenry BriggsDescartes ve analitik geometriFermat ve Newton fiziğiGalileo'nun öncülüğüMekanizm anlayışının doğuşuPhilosophiae Naturalis Principia Mathematica [Doğa Felsefesinin Matematiksel İlkeleri]Rönesans Biliminin Felsefe Üzerindeki EtkisiOrganik düşünceden mekanik düşünce sistemine9. Rönesans Siyaset Felsefesi 1: Giriş, MacchiavelliPolitik mutlakçılığın doğuşuTarihi ve siyasi nedenlerModern devlet ve egemenlik anlayışları arasında kalan bir geçiş dönemiPolitik iradecilik ve sözleşmeci anlayışların doğuşuSuarez ve Robert FilmerMerkezileşmiş iktidarın tesisi ile mutlakçılığın yükselişiKralların ilahi yönetme hakkından ziyade güçlü ve istikrarlı bir birlik için mutlakçılıkSiyaset felsefesinin insan doğası üzerinden tanımlanmasının ilk örnekleriUlusal bilincin yükselmesinin bir göstergesi olarak mutlakçılıkDoğal hukuk ve doğal haklar üzerine politik düşünümSosyal düzenin insanın doğal haklarına dayanılarak tanımlanmasıNiccolo MachiavelliTarihsel yöntemi kullanmasıPolitikaya ahlaktan bütünüyle bağımsız, özerk bir varlık alanı kazandırma çabasıİdeal olandan ziyade fiili olanın önemli olmasıDevlet ahlaki ilkelerle yönetilemezİnsanın bencilliğiToplum doğal değildir ve sözleşmeden de doğmamıştır.İdeal toplumun örneği olarak Roma İmparatorluğuMutlak yasa koyucu olarak prensin iktidarının kaynağıDoğal yasa veya hukuk kavramının reddiGüçlü ve birliği olan bir devlet için ihtiyaç duyulan erdemAmaca giden yolda her şey mübahMacchiavelli'nin yönetim ideali: Cumhuriyet10. Rönesans Siyaset Felsefesi 2: T. More ve R. HookerThomas MoreÜtopya adası üzerine kurulan ideal bir devletTicari sömürü ruhuna karşı radikal bir protesto olarak ÜtopyaÇitleme hareketinin eleştirisiMadde hırsı ve zenginlik arzusunun sonuçlarıİnsanları suça iten şeyin esas itibariyle ihtiyaç olmasıGüç politikasının iktisadi ve toplumsal bozukluk ve kötülükleri artırmasıAilenin temel birim olduğu bir tarım toplumuna duyulan inançMülkiyetsizlik görüşüÇalışma saatleri ve entelektüel birikimin önemiMore'un düşünce tarihinde ilk olan dini hoşgörü idealiMore'un başarısızlığıRichard Hooker"Rıza" kavramı ve toplum sözleşmesi düşüncesiDörtlü hukuk anlayışıİlahi yasa- doğal yasa- toplumsal yasa- pozitif hukukSevgi ilkesiYönetici bir otoritenin tesisinin önemiHiçbir sivil toplumun olmadığı zamanlarOtoritenin kaynağını rızada görmesiPolitik iktidarın halka ait bir şey olarak değerlendirilmesiİnsanın amacına ulaşma koşulu olan bir yapı olarak toplum anlayışıKilise ile ittifak eden sınırlı bir monarşi savunusuHooker'ın siyaset felsefesinde hoşgörü kavramıHalkın onayını almayan şey yasa olamaz11. Rönesans Siyaset Felsefesi 3: J. Bodin, J. Althusius, H. GrotiusJean BodinDoğalcı bir tarih felsefesi geliştirmesiPolitik düşünceye "egemenlik" kavramını armağan etmesiKralların ilahi yönetme hakkı anlayışının reddiMonarşiye dinden bağımsız bir anlam kazandırmasıDinlerin göreli doğruluğuDinden bağımsızlaşan devlet anlayışıDevletin kendisinden çıktığı temel sosyal birim olarak aileDevlete özgü temel niteliklerDoğruluk, aileler ve ortak şeylerDevletin kökeni olarak güç ve şiddetDevleti eşkıyadan ayıran şey: egemenlikAiledeki otorite ile devletteki otorite arasındaki paralellikEgemenin karşısında eşit yurttaşlarKamu mallarının devlet tanımındaki rolüYurttaşlar üzerindeki en yüksek, mutlak ve sürekli güçEgemenliğin özellikleriJohannes AlthusiusToplumların temelinde yer alan şey: sözleşmeTopluluk biçimleriOrtak bir menfaatin paydaşları olarak birlikte yaşamakToplulukla yönetici otorite arasındaki ikinci sözleşmeDevletin ayırt edici özelliği olarak egemenlikEgemenlik ancak halkın elinde bulunabilirİktidarın aktarımı ve isyan hakkıHugo GrotiusKendine yeten akıl anlayışıTanrısız bir doğal hukuk öğretisiTanrının bile artık doğal hukukun ilkelerini değiştirmesinin mümkün olmamasıDoğal hukuk kurallarını insanın rasyonel ve toplumsal bir doğaya sahip olduğu ilkesinden çıkartılmasıİnsan yasası ve türleriToplumun kökenindeki anlaşmaGrotius ve çifte sözleşme anlayışıEgemenin keyfi iradeye dayanmamasıDoğa yasasının temel kuralı: "sözüne uyma"Rızadan doğan yükümlülük